Zaak 05 — De verdwenen piano

Introductie · Introduction

Paniek in de kasteelstad!

Het is vrijdagochtend in Český Krumlov, een sprookjesachtige stad met een middeleeuws kasteel in Zuid-Bohemen. Vanavond speelt het kinderkoor van de basisschool een groot concert in de Kasteelzaal.

Maar om 10 uur 's ochtends belt de concertorganisator, mevrouw Procházková, in paniek naar de politie:

"De piano is weg! De vleugel staat er niet meer! Het concert begint om 19 uur. Wat moet ik doen?"

🇫🇷 C'est vendredi matin à Český Krumlov. Ce soir, la chorale de l'école primaire donne un grand concert dans la Salle du Château. Mais à 10h, l'organisatrice, Mme Procházková, appelle la police en panique : "Le piano a disparu ! Le concert commence à 19h !"

📐 Grammatica — Onvoltooid Tegenwoordige Tijd (OTT) · Présent

Persoon	spelen	staan	beginnen
ik	speel	sta	begin
jij/je	speelt	staat	begint
hij/zij/het	speelt	staat	begint
wij/jullie/zij	spelen	staan	beginnen

🇫🇷 Le présent (OTT) décrit ce qui se passe maintenant ou une vérité générale. Attention : le -t disparaît à la 1ère personne !

Vraag 1 — Kies de correcte OTT-zin. Het concert begint om 19 uur. Wie doet de actie?

🇫🇷 Choisissez la bonne phrase au présent. Qui fait l'action ?

Aanwijzing 1 · Indice 1

De lege Kasteelzaal

Detective Mia Kovářová arriveert in de Kasteelzaal. De piano is inderdaad weg. Op de vloer ziet ze sporen van wielen. De bewaker, meneer Novák, vertelt haar:

"Gisterenochtend kwamen twee mannen met een vrachtwagen. Ze zeiden dat ze de piano kwamen ophalen voor een onderhoud. Ik dacht dat het klopte. Ze laadden hem in en reden weg."

🇫🇷 Le gardien dit : "Hier matin, deux hommes sont venus avec un camion. Ils ont dit qu'ils venaient chercher le piano pour un entretien. Je pensais que c'était correct. Ils l'ont chargé et sont partis."

📐 Grammatica — Onvoltooid Verleden Tijd (OVT) · Imparfait / Passé simple

Infinitief	OVT ik/jij/hij	OVT wij/zij	Regel
komen	kwam	kwamen	onregelmatig
zeggen	zei	zeiden	onregelmatig
denken	dacht	dachten	onregelmatig
laden	laadde	laadden	regelmatig: stam + -de
rijden	reed	reden	onregelmatig

🇫🇷 L'OVT (imparfait/passé simple) décrit des actions passées accomplies. Les verbes irréguliers doivent être mémorisés !

Vraag 2 — Welke zin gebruikt de OVT correct voor "rijden"?

🇫🇷 Quelle phrase utilise correctement l'imparfait de "rijden" (conduire/partir) ?

Aanwijzing 2 · Indice 2

De fout van de verhuisfirma

Detective Kovářová belt de enige verhuisfirma in de regio: Přemysl Transport. De eigenaar reageert geschrokken:

"Oh nee! Wij hebben gisteren inderdaad een piano opgehaald. Maar het adres in onze computer was verkeerd! De piano had naar het Cultuurcentrum gemoeten, maar wij hebben hem naar de Kasteelzaal gebracht. Wij hebben het adres verwisseld!"

🇫🇷 Le déménageur dit : "Oh non ! Hier, nous avons bien récupéré un piano. Mais l'adresse dans notre ordinateur était erronée ! Le piano devait aller au Centre Culturel, mais nous l'avons livré à la Salle du Château. Nous avons confondu les adresses !"

📐 Grammatica — Voltooid Verleden Tijd (VVT) · Passé composé

Zin	Hulpwerkwoord	Voltooid deelwoord
Wij hebben de piano opgehaald.	hebben	opgehaald
Wij hebben hem gebracht.	hebben	gebracht
Wij hebben het verwisseld.	hebben	verwisseld

🇫🇷 Le VVT (passé composé) = hebben/zijn + voltooid deelwoord (participe passé). Le déelwoord se place toujours à la FIN de la phrase !

Vraag 3 — Kies de correcte VVT-zin. De verhuisfirma heeft het adres verwisseld.

🇫🇷 Choisissez la phrase correcte au passé composé.

Aanwijzing 3 · Grammaire

Actief of passief?

In het politierapport schrijft Mia Kovářová twee versies van dezelfde zin:

🔵 Actief: "De verhuisfirma heeft de piano geleverd op het verkeerde adres."
🟠 Passief: "De piano werd geleverd op het verkeerde adres."

🇫🇷 Actif : "La société de déménagement a livré le piano à la mauvaise adresse." / Passif : "Le piano a été livré à la mauvaise adresse." Dans la phrase passive, l'acteur disparaît — on met l'objet en avant.

📐 Grammatica — Actief vs Passief · Voix active vs passive

Actief	Passief
De firma levert de piano. (OTT)	De piano wordt geleverd. (OTT passief)
De firma leverde de piano. (OVT)	De piano werd geleverd. (OVT passief)
De firma heeft geleverd. (VVT)	De piano is geleverd. (VVT passief)

🇫🇷 Passif OTT = wordt + déelwoord · Passif OVT = werd + déelwoord · Passif VVT = is + déelwoord

Vraag 4 — Zet deze actieve zin om naar de passieve vorm (OVT):
"De mannen laadden de piano in de vrachtwagen."

🇫🇷 Transformez cette phrase active en phrase passive (imparfait passif).

Aanwijzing 4 · Indice 4

Een gelukkige toevalstreffer!

Het is nu 14 uur. Het concert begint om 19 uur. De piano van het Cultuurcentrum is gevonden maar staat 30 km ver — te laat om te verplaatsen.

Mevrouw Procházková staat wanhopig buiten de Kasteelzaal. Dan loopt er een vriendelijke voorbijganger voorbij: meneer Horák, een gepensioneerde muziekleraar. Hij hoort haar verhaal en zegt:

"Ik woon hier vlakbij en ik heb een oude vleugel thuis. Hij klinkt prachtig. Jullie mogen hem gebruiken voor het concert!"

🇫🇷 Il est 14h. Le concert commence à 19h. Le piano est trouvé mais trop loin. M. Horák, un passant retraité professeur de musique, entend l'histoire et propose son propre piano : "J'habite tout près et j'ai un vieux piano à queue chez moi. Il sonne magnifiquement. Vous pouvez l'utiliser pour le concert !"

📐 Grammatica — VVT met "zijn" (voor bewegingswerkwoorden)

Werkwoord	VVT	Opmerking
komen	hij is gekomen	beweging → zijn
gaan	hij is gegaan	beweging → zijn
rijden	hij is gereden	beweging → zijn
vinden	hij heeft gevonden	geen beweging → hebben
horen	hij heeft gehoord	geen beweging → hebben

🇫🇷 En néerlandais, certains verbes de mouvement utilisent "zijn" (être) au passé composé — comme en français ! Les autres utilisent "hebben" (avoir).

Vraag 5 — Meneer Horák liep voorbij. Zet dit in de VVT. Welke hulpwerkwoord hoort bij "lopen" (bewegingswerkwoord)?

🇫🇷 M. Horák est passé. Mettez au passé composé. Quel auxiliaire pour "lopen" (marcher) ?

Aanwijzing 5 · Indice 5

Het concert is gered!

Om 17 uur wordt de piano van meneer Horák naar de Kasteelzaal gebracht.

Om 19 uur begint het schoolconcert. De kinderen zingen prachtig. Het publiek klapt.

En om 23 uur — vier uur na het concert — wordt de originele piano onbeschadigd gevonden in het Cultuurcentrum van Český Krumlov.

De verhuisfirma heeft een officiële brief met excuses geschreven en betaalt de kosten van de extra verhuizing.

🇫🇷 À 17h, le piano de M. Horák est apporté à la Salle du Château. À 19h, le concert commence magnifiquement. À 23h, le piano original est retrouvé au Centre Culturel, sans dommages. La société de déménagement a écrit une lettre d'excuses et paye les frais.

📐 Grammatica — Passief VVT: "worden" vs "zijn"

Passief OVT	Passief VVT
De piano werd gevonden. (werd + deelwoord)	De piano is gevonden. (is + deelwoord)
De brief werd geschreven.	De brief is geschreven.

🇫🇷 Passif imparfait = werd + déelwoord · Passif passé composé = is + déelwoord. Le "worden" disparaît au VVT passif !

Vraag 6 — De piano werd gevonden. Zet deze OVT passieve zin om naar de VVT passief.

🇫🇷 Transformez cette phrase passive à l'imparfait en passif au passé composé.

Finale · Schrijfopdracht

Jouw politierapport

Detective Kovářová sluit de zaak af. Ze schrijft een kort rapport voor haar chef. Jouw beurt!

🇫🇷 Detective Kovářová clôture l'affaire. Elle rédige un court rapport pour son chef. À ton tour !

Schrijf 3 zinnen in het Nederlands — gebruik minstens één van elk:

✏️ 1 zin in de OTT (tegenwoordige tijd) · 1 zin in de OVT of VVT · 1 passieve zin
🇫🇷 1 phrase au présent · 1 phrase à l'imparfait ou au passé composé · 1 phrase passive
💡 Gebruik woorden als: piano, concert, verhuisfirma, gevonden, geleverd, verwisseld, beginnen, spelen

🎹

0/7

🎵 Grammaticasamenvatting — Wat je geleerd hebt

OTT — Présent

Het concert begint om 19 uur.

Le concert commence à 19h.

OVT — Imparfait

De mannen reden weg.

Les hommes sont partis.

VVT — Passé composé

Ze heeft het adres verwisseld.

Elle a confondu l'adresse.

VVT met zijn

Hij is voorbijgelopen.

Il est passé.

Passief OVT

De piano werd geleverd.

Le piano a été livré.

Passief VVT

De piano is gevonden.

Le piano a été trouvé.

← Alle zaken